Voor gemeentebesturen die willen weten hoe de gemeente er voor staat kan ik een rapport maken volgens het onderstaand stramien. Ik zal in dit rapport ook concrete verbeteracties geven.   

Beelden van 'goed' gemeentebestuur

De ideale gemeente bestaat niet. Wel is te bezien welk beeld van de 'goede' gemeente zich voordoet.

A. Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen?
B. Hoe zit huidig bestuursmodel eruit en sluit dat aan op die ontwikkelingen?
C. Wat zijn verbetermogelijkheden van gemeenten?
D. Welke factoren werken in op de gewenste of uitblijvende veranderingen?
E. Welke factoren werken positief in op gewenste verandering?
 

Deze vragen worden als volgt uitgewerkt:

A Wat komt op gemeenten af?
a) De eis tot revitalisering van politiek en gemeentelijk bestuur
b) Hogere kwaliteitseisen gemeentelijke dienstverlening
c) Integraler werken
d) Co-productie met burgers
e) De sprong naar E-government

Ad a)

Revitalisering van politiek en bestuur:
• Elzinga
• Herkenbaarheid raad
• Veel nota's
• Politiek is gebureaucratiseerd
• Media vertolken meer ruzie en tegenstellingen

Rondgang langs gemeenten
• Raad overbelast
• Rol politiek bij interactieve beleidsvorming
• Houden overzicht
• Tijdstip betrokkenheid raad
• Wijze van vergaderen

Ad b)

Hogere kwaliteitseisen aan dienstverlening
• Een-loket gedachte
• Klachten meldpunt
• Telefonische bereikbaarheid
• Zorgvuldige behandeling
• Openingstijden

Ad c)

Integraler werken
• Strategisch beleid
• Leidt tot profilering
• Tot het bijzondere
• Financieel gezond of niet
• Exploitatie onder druk
• Integrale ontwikkelingsvisie
• Strategie dwingt tot het krijgen van overzicht
• Het maken van keuzes
• Het leggen van accenten
• Invloed op bestuursstijl
• In partnerschap met ondernemers en maatschappelijk middenveld

Ad d)

Co-productie met burgers
• Interactief bestuur
• Wijkgericht werken
• Wijkontwikkelingsplannen

Ad e)

De sprong naar E-government
• Toepassing ICT

B. Hoe ziet het huidige bestuursmodel er uit en sluit dat aan op die ontwikkelingen?
Reacties, samenvattend in het concept, "De excellente gemeente"?
• Goede wisselwerking bestuur en burgers
• Goede wisselwerking bestuur en ambtelijke top
• Goede Wisselwerking bestuur en ambtenaren
• Goede wisselwerking ambtenaren en burgers

Achttal gebieden van handelen:

1 Besturing en structuur
• Verkokering
• Harde en zachte sector
• Samenhangend overheidsbeleid

2. Planning en control:
• Output sturing
• Komt burger in beeld?
• Integraal management
• Outcome
• Monitoring (Navigus)
• Programmamanagement

3. Organisatiecultuur en –gedrag:
• Cultuurinterventie
• Vaardigheden

4. HRM:
• Arbeidssatisfactie
• Bestuur moet weten wat er speelt
• Opleidingsbeleid
• Krapte op de arbeidsmarkt

5. Participatie van burgers:
• Wijkgericht werken
• Bestuur ook wel co-productie
• Niet vrijblijvend
• Speelruimte, resultaten, rollen

6. Kwaliteit voor de afnemer:
• Openingstijden
• Klantgerichtheid
• Front- en backoffice
• Internet

7. Strategie en kerntaken
• Strategienota

8. Informatiemanagement

  • INK als referentiemodel
  • Kengetallen en benchmarking
  • Integraal management
     
  • Balanced scorecard

C. Wat zijn verbetermogelijkheden?
• Verbetering in het politieke bestuur?
o Doorontwikkeling programmabegroting
o Raadsinformatiesysteem
o Artikel 213A (beleidseffectiviteit)
o Jaarverslag over kwaliteit van participatie en van de dienstverlening
o Vervroegen rekening
o Verbonden partijen
o Bindend besturen

• Verbeteringen in de politiek-ambtelijke betrekkingen en sturing van het ambtelijke apparaat
o Bedrijfsvoeringsconcept
o Beleidsintegratie
o Dienstverlening
o Wijkgericht werken
o Integratie bedrijfsbureau’s

• Verbeteringen in relatie politiek bestuur - burgers
o Raadsfracties vinden de openbaarheid opnieuw uit en organiseren
o Interactief beleid/co-productie
o Niet overal interactief; soorten problemen
o Minder regels

• Verbeteringen binnen het ambtelijke apparaat
o Imago MT
o Communicatie
o Integriteitsbeleid

. Verbeteringen in relatie ambtelijke organisatie – burgers
o Hét frontoffice
 

D. Welke factoren werken in op de gewenste of uitblijvende veranderingen?
a) Geen commitment over de verbeterpunten en ambities
b) Organisatieverandering te intern gestuurd
c) Projectmanagement onder de aandacht
d) Te weinig aandacht voor verandermanagement

Ad a) Geen commitment over de verbeterpunten en ambities:
• Strategienota
• Beleidsalternatieven plan
• Kadernota

Ad b) Organisatieverandering te intern gestuurd:
• Planning & control naar buiten nu
• Outcome
• Externe dienstverlening verbeteren

Ad c) Projectmanagement onder de aandacht:
• Cursus ontwikkeld
• Programmamanagement cursus is lopende

Ad d) Te weinig aandacht voor verandermanagement:
• Niet alles tegelijkertijd
• Draagvlak en communicatie
• Commitment topmanagement en bestuur
• Gedragen plan van aanpak
• Zonder uitdaging geen verandering

E. Wat werkt positief in op gewenste verbeteringen?
Bestuurskracht meting
0-meting externe dienstverlening
Prestaties/leveringen shared service center
ICT kennis/-toepassing
Strategisch beleid/-projecten
Wijkgericht werken
Coproductie burgers
Beelden van 'goed' gemeentebestuur

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  •    
  •